Dankbaarheid opent deuren van Allah steeds
Shukr: Dankbaarheid als weg naar Allah
Een van de mooiste eigenschappen van een gelovige is shukr, dankbaarheid. Allah heeft ons dagelijks ontelbare gunsten geschonken. Wij ademen zonder erbij na te denken, wij zien, horen, lopen, eten en slapen. Wij hebben familie, vrienden, kennis en de leiding van de islam. Toch zijn wij vaak sneller geneigd stil te staan bij wat wij missen dan bij wat Allah ons al heeft gegeven.
De islam leert ons dat een dankbaar hart een gelukkig hart is. Dankbaarheid verandert niet alleen onze blik op het leven, maar brengt ons ook dichter bij Allah. Wie de gunsten van zijn Heer erkent, zal Hem meer liefhebben, Hem vaker gedenken en Zijn geboden met meer vreugde naleven.
Allah zegt:
"En als jullie dankbaar zijn, zal Ik jullie zeker meer geven. Maar als jullie ondankbaar zijn, dan is Mijn bestraffing zeker streng."
(Soerat Ibrahim 14:7)
Dit is een van de grootste beloften in de Koran. Dankbaarheid trekt de zegeningen van Allah aan. Soms geeft Hij meer rijkdom, soms meer gezondheid, soms meer rust in het hart. De grootste toename is echter een sterker geloof en een diepere band met onze Schepper.
Zie de gunsten die Allah je al heeft gegeven
Wij leven vaak met onze aandacht gericht op de toekomst. Wij hopen op een betere baan, een groter huis of een gemakkelijker leven. Daardoor vergeten wij de gunsten die vandaag al aanwezig zijn.
Allah zegt:
"En als jullie de gunsten van Allah zouden willen optellen, dan zouden jullie die niet kunnen tellen."
(Soerat An-Nahl 16:18)
Sta eens stil bij deze woorden. Zelfs als je alles zou opschrijven waarvoor je Allah kunt danken, zou je Zijn gunsten nooit volledig kunnen tellen. Iedere hartslag, iedere ademhaling en iedere nieuwe dag is een geschenk van Hem.
Dankbaarheid begint met het hart
Ware dankbaarheid is meer dan alleen het uitspreken van Alhamdulillah. Zij begint in het hart. Een dankbaar hart erkent dat alles wat wij bezitten uiteindelijk van Allah komt.
Wanneer je succes behaalt, zeg dan niet alleen: "Ik heb hard gewerkt." Erken ook dat Allah je gezondheid, je verstand, de kansen en de kracht heeft gegeven om dat werk te verrichten.
Allah zegt:
"En welke gunst jullie ook hebben, zij is van Allah."
(Soerat An-Nahl 16:53)
Deze overtuiging beschermt ons tegen hoogmoed en leert ons nederigheid.
Dankbaarheid met de tong
De tong van een gelovige hoort vaak gevuld te zijn met het prijzen van Allah.
De Profeet Mohammed ﷺ zei:
"De beste smeekbede is: Alhamdulillah."
(Jami' at-Tirmidhi)
Wanneer je wakker wordt, prijs Allah. Wanneer je eet, prijs Allah. Wanneer je veilig thuiskomt, prijs Allah. Zelfs wanneer iets niet verloopt zoals je had gehoopt, kun je zeggen: Alhamdulillah ala kulli hal – alle lof behoort toe aan Allah in iedere toestand.
Wie Allah vaak prijst, zal merken dat zijn hart rustiger en tevreden wordt.
Dankbaarheid in tijden van beproeving
Het is gemakkelijk om dankbaar te zijn wanneer alles goed gaat. De ware kracht van een gelovige wordt zichtbaar wanneer hij Allah blijft danken tijdens moeilijke tijden.
De Profeet ﷺ zei:
"Wonderlijk is de zaak van de gelovige. Alles wat hem overkomt is goed voor hem. Wanneer hem iets goeds overkomt, is hij dankbaar en dat is goed voor hem. Wanneer hem iets moeilijks overkomt, is hij geduldig en dat is goed voor hem."
(Sahih Muslim)
Dit betekent niet dat een gelovige geen verdriet kent. Het betekent dat hij zelfs in moeilijke omstandigheden blijft geloven dat Allah wijs en rechtvaardig is.
Gebruik Allah's gunsten op de juiste manier
Dankbaarheid wordt niet alleen uitgesproken, maar ook getoond door onze daden.
Wanneer Allah je gezondheid geeft, gebruik die dan om Hem te aanbidden. Wanneer Hij je kennis schenkt, deel die met anderen. Wanneer Hij je rijkdom geeft, wees vrijgevig tegenover de behoeftigen.
Allah zegt:
"Werk, o familie van Dawud, uit dankbaarheid."
(Soerat Saba 34:13)
Ware dankbaarheid betekent dat wij Allah's gunsten inzetten voor datgene waar Hij tevreden mee is.
De Profeet ﷺ was een voorbeeld van dankbaarheid
Niemand was dankbaarder dan de Profeet Mohammed ﷺ. Hoewel al zijn eerdere en latere zonden door Allah waren vergeven, stond hij 's nachts langdurig in vrijwillig gebed totdat zijn voeten opzwollen.
Toen hem werd gevraagd waarom hij zo veel bad, antwoordde hij:
"Zou ik dan geen dankbare dienaar zijn?"
(Sahih al-Bukhari en Sahih Muslim)
Wat een prachtige les. Dankbaarheid is niet alleen een gevoel, maar ook een daad van aanbidding.
Kijk naar degenen die minder hebben
Een van de oorzaken van ontevredenheid is dat wij ons voortdurend vergelijken met mensen die meer bezitten. De Profeet ﷺ gaf hierover een wijze raad.
Hij zei:
"Kijk naar degenen die minder hebben dan jullie en kijk niet naar degenen die meer hebben. Dat is geschikter zodat jullie de gunsten van Allah niet gering achten."
(Sahih Muslim)
Wanneer je iemand ziet die rijker is, herinner jezelf dan aan iemand die minder bezit. Wanneer je gezond bent, denk aan degenen die ziek zijn. Zo groeit dankbaarheid vanzelf.
Dankbaarheid versterkt het geloof
Een dankbaar hart is een hart dat Allah voortdurend herinnert. Het klaagt minder, vertrouwt meer en ziet de tekenen van Allah in het dagelijks leven.
De Koran leert ons dat slechts weinig mensen werkelijk dankbaar zijn.
Allah zegt:
"En slechts weinigen van Mijn dienaren zijn dankbaar."
(Soerat Saba 34:13)
Laat dit vers een motivatie zijn om tot die kleine groep te behoren. Niet door grote woorden, maar door een leven dat gevuld is met gehoorzaamheid, tevredenheid en het prijzen van Allah.
Maak dankbaarheid een dagelijkse gewoonte
Begin iedere ochtend met het prijzen van Allah voor een nieuwe dag. Neem na ieder gebed een moment om stil te staan bij drie gunsten die Hij je heeft gegeven. Bedank Hem voor je geloof, want dat is de grootste gunst van allemaal.
Wanneer je iets moeilijks meemaakt, vraag jezelf af: welke wijsheid zou Allah hierin voor mij kunnen hebben? En wanneer je iets moois ontvangt, erken dan onmiddellijk dat het een geschenk van je Heer is.
Zo zal dankbaarheid langzaam een vast onderdeel van je karakter worden.
Leef iedere dag met een dankbaar hart
Het leven verandert voortdurend. Gezondheid kan ziekte worden, rijkdom kan afnemen en plannen kunnen anders verlopen dan wij verwachten. Maar Allah verandert nooit. Zijn barmhartigheid, Zijn wijsheid en Zijn liefde voor Zijn oprechte dienaren blijven altijd bestaan.
Laat daarom Alhamdulillah niet slechts een woord op je tong zijn, maar een overtuiging in je hart en een manier van leven. Dank Allah in tijden van gemak en in tijden van beproeving. Gebruik Zijn gunsten om Hem te gehoorzamen en wees tevreden met wat Hij voor jou heeft bepaald.
Moge Allah onze harten vullen met oprechte dankbaarheid, onze tongen laten uitblinken in Zijn lofprijzing en ons laten behoren tot Zijn dankbare dienaren. Moge Hij onze gunsten vermeerderen, onze harten tevreden maken met Zijn beschikking en ons leiden naar een leven vol geloof, rust en barakah in deze wereld en het Hiernamaals. Ameen.